چین با معرفی اولین چتبات هوش مصنوعی به نام ووکونگ AI در ایستگاه فضایی تیانگونگ، گامی بزرگ در جهت استفاده از فناوریهای پیشرفته در ماموریتهای فضایی برداشته است. این چتبات که به تازگی در ایستگاه فضایی فعال شده، به عنوان دستیاری هوشمند برای فضانوردان چینی (تایکوناتها) عمل میکند و در انجام وظایف پیچیده، برنامهریزی تاکتیکی و حتی پشتیبانی روانی به آنها کمک میکند. به گزارش ایروتایم – irotime، این نوآوری نشاندهنده تلاش چین برای پیشبرد اهداف فضایی خود در رقابتی فزاینده با سایر کشورها، از جمله هند، روسیه و ایالات متحده است.
در این مقاله، به بررسی ویژگیها، عملکرد و اهمیت ووکونگ AI در ماموریتهای فضایی چین میپردازیم و نقش آن را در آینده اکتشافات فضایی تحلیل میکنیم.
ووکونگ AI چیست و چگونه کار میکند؟
طراحی و ساختار ووکونگ AI
ووکونگ AI یک مدل زبانی بزرگ (LLM) است که به طور خاص برای پشتیبانی از تایکوناتها در ایستگاه فضایی تیانگونگ طراحی شده است. این چتبات از دو ماژول اصلی تشکیل شده است:
- ماژول مستقر در ایستگاه فضایی: این بخش به تایکوناتها در حل چالشهای عملیاتی، مانند مدیریت وظایف پیچیده و رسیدگی به خطاها، کمک میکند.
- ماژول زمینی: این ماژول در زمین مستقر است و تحلیلهای عمیقتر را انجام میدهد تا اطلاعات دقیقتری به خدمه ارائه دهد.
این دو ماژول با همکاری یکدیگر، ووکونگ AI را به یک دستیار هوشمند تبدیل کردهاند که قادر است محتوای جامعی ارائه دهد و خود را با نیازهای هر ماموریت سازگار کند.
الهام از افسانه پادشاه میمون
نام ووکونگ از شخصیت افسانهای سان ووکونگ، معروف به پادشاه میمون در اساطیر چینی، گرفته شده است. این شخصیت به دلیل هوش، انعطافپذیری و استقامت خود شناخته میشود. ووکونگ AI نیز با الهام از این ویژگیها طراحی شده تا بتواند در شرایط چالشبرانگیز فضا، عملکردی مشابه از خود نشان دهد.
نقش ووکونگ AI در ماموریتهای فضایی
پشتیبانی از تایکوناتها در ماموریتهای پیچیده
ووکونگ AI در تاریخ 15 جولای 2025 به طور رسمی در ایستگاه فضایی تیانگونگ فعال شد و در اوایل ماه جاری، اولین ماموریت عملیاتی خود را با موفقیت انجام داد. در یکی از ماموریتهای اخیر، این چتبات به سه تایکونات در طی یک راهپیمایی فضایی شش و نیم ساعته کمک کرد. وظایف انجامشده شامل نصب تجهیزات محافظ در برابر زبالههای فضایی و بازرسی دورهای ایستگاه بود.
به گفته زو پنگفی، از مرکز آموزش تایکوناتها، ووکونگ AI میتواند:
- اطلاعات سریع و مؤثر برای عملیات پیچیده فراهم کند.
- به مدیریت خطاها و مشکلات کمک کند.
- هماهنگی بین تیمهای فضایی و زمینی را بهبود بخشد.
- پشتیبانی روانی برای تایکوناتها ارائه دهد.
آموزش و توسعه ووکونگ AI
بر اساس گزارشهای شینهوا، ووکونگ AI بر پایه یک مدل هوش مصنوعی منبعباز داخلی توسعه یافته و با استفاده از دادههای پروازهای فضایی و تنظیمات مهندسی دقیق، برای ماموریتهای سرنشیندار چین بهینهسازی شده است. این فرآیند شامل آموزش مدل با دادههای تخصصی هوافضا بوده تا بتواند به طور خاص نیازهای تایکوناتها را برآورده کند.
چرا ووکونگ AI برای چین مهم است؟
رقابت در عرصه فضایی
معرفی ووکونگ AI در زمانی رخ میدهد که رقابت فضایی در آسیای جنوبی و جهان شدت گرفته است. کشورهایی مانند هند، روسیه و ایالات متحده در حال تسریع برنامههای فضایی خود هستند. برای مثال، ناسا اخیراً اعلام کرده که قصد دارد رآکتور هستهای را در ماه مستقر کند، اقدامی که چین و روسیه نیز مشابه آن را در دستور کار دارند. ووکونگ AI به چین کمک میکند تا در این رقابت، با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته، جایگاه خود را تقویت کند.
بهبود کارایی و ایمنی ماموریتها
استفاده از هوش مصنوعی در ایستگاه فضایی تیانگونگ، کارایی ماموریتها را افزایش داده و ایمنی تایکوناتها را بهبود میبخشد. این چتبات با ارائه پاسخهای سریع و دقیق، زمان واکنش به مشکلات را کاهش میدهد و به خدمه امکان میدهد تا بر وظایف اصلی خود تمرکز کنند.
پرسشهای متداول درباره ووکونگ AI
1. ووکونگ AI چیست؟
ووکونگ AI یک چتبات مبتنی بر مدل زبانی بزرگ است که برای کمک به تایکوناتها در ایستگاه فضایی تیانگونگ طراحی شده و در وظایفی مانند ناوبری، برنامهریزی تاکتیکی و پشتیبانی روانی به کار میرود.
2. این چتبات چگونه آموزش دیده است؟
ووکونگ AI بر پایه یک مدل منبعباز داخلی توسعه یافته و با دادههای پروازهای فضایی و تنظیمات مهندسی برای ماموریتهای فضایی چین بهینهسازی شده است.
3. آیا ووکونگ AI در ماموریتهای واقعی آزمایش شده است؟
بله، این چتبات در یک راهپیمایی فضایی شش و نیم ساعته در اوایل ماه جاری با موفقیت به تایکوناتها کمک کرد.
4. چرا چین از هوش مصنوعی در ایستگاه فضایی خود استفاده میکند؟
چین با استفاده از ووکونگ AI، به دنبال افزایش کارایی، ایمنی و هماهنگی در ماموریتهای فضایی خود است، بهویژه در رقابت فزاینده با سایر قدرتهای فضایی.
نتیجهگیری
ووکونگ AI نشاندهنده پیشرفت چشمگیر چین در استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از ماموریتهای فضایی است. این چتبات نه تنها به تایکوناتها در انجام وظایف پیچیده کمک میکند، بلکه با بهبود هماهنگی و کارایی، نقش مهمی در پیشبرد اهداف فضایی چین ایفا میکند. با ادامه رقابت جهانی در اکتشافات فضایی، انتظار میرود فناوریهایی مانند ووکونگ AI نقشی کلیدی در آینده این حوزه داشته باشند.
