به گزارش ایروتایم – irotime، مطالعهای که در مجله Current Biology منتشر شده، توانایی منحصربهفرد برخی سگها را در دستهبندی اسباببازیها بر اساس عملکردشان بررسی کرده است. این توانایی که به «تعمیم برچسب» معروف است، به سگها امکان میدهد نامهایی که برای اسباببازیهای خاص آموختهاند را به اشیای جدید با کارکرد مشابه نسبت دهند، حتی اگر ظاهر متفاوتی داشته باشند.
کلاودیا فوگازا، یکی از نویسندگان این پژوهش از دانشگاه اوتووش لوراند مجارستان، این توانایی را به درک انسان از ابزارها تشبیه میکند: «مثل این است که یک چکش و یک سنگ را به دلیل عملکرد مشابه، با یک نام واحد خطاب کنیم.»
تواناییهای شناختی سگها
این مطالعه بر روی سگهای خاصی که بهعنوان «یادگیرندگان بااستعداد کلمات» (GWL) شناخته میشوند، انجام شد. این سگها، که عمدتاً از نژاد بوردر کالی و یک سگ بلو هیلر بودند، بدون آموزش رسمی و تنها از طریق بازی روزمره با صاحبانشان، نام دهها اسباببازی را آموخته بودند. نتایج نشان داد که این سگها میتوانند اسباببازیها را بر اساس عملکردشان، مانند قابلیت جویدن یا حمل کردن، دستهبندی کنند.
نقش حواس در شناسایی اسباببازیها
مطالعات قبلی این تیم در سال ۲۰۲۲ نشان داده بود که سگها ویژگیهای حسی اسباببازیها، از جمله ظاهر و بو، را ذخیره کرده و هنگام جستوجوی اسباببازی از این اطلاعات استفاده میکنند. در شرایط روشن، سگها بیشتر به نشانههای بصری وابسته بودند، اما در تاریکی، حس بویایی نقش پررنگتری ایفا میکرد.
تفاوت سگهای باهوش
سگهای GWL در مقایسه با سگهای معمولی، توانایی بیشتری در استفاده از نشانههای کلامی برای شناسایی اشیا داشتند. این سگها با ترکیب حس بینایی و بویایی، تصویری چندحسی از اسباببازیها در ذهن خود ایجاد میکنند. این توانایی به آنها کمک میکند تا حتی در شرایط چالشبرانگیز، مانند تاریکی، اسباببازی مورد نظر را پیدا کنند.
تأثیر ویژگیهای فیزیکی سگها
یکی از جنبههای جالب این پژوهش، ارتباط بین ساختار فیزیکی سگها و تواناییهای شناختی آنها بود. سگهایی با سر کوتاهتر، به دلیل تراکم بالاتر سلولهای گانگلیون شبکیه، دیدی مشابهتر به انسان دارند. این سگها در آزمونهای شناختی عملکرد بهتری داشتند و کمتر تحت تأثیر «تعصب فضایی» قرار گرفتند، یعنی به جای تمرکز صرف بر مکان اشیا، به ویژگیهای ظاهری آنها نیز توجه نشان میدادند.
چرا این توانایی مهم است؟
این کشف نهتنها درک ما از هوش حیوانات را گسترش میدهد، بلکه نشاندهنده شباهتهای شگفتانگیز بین فرآیندهای شناختی سگها و انسانهاست. توانایی تعمیم برچسبها معمولاً در انسانها در سنین کودکی ظاهر میشود و نیازمند سالها آموزش در حیوانات دیگر است. اما سگهای این مطالعه، این مهارت را بهصورت طبیعی و از طریق بازی آموختهاند.
پرسش و پاسخ
آیا همه سگها میتوانند اسباببازیها را بر اساس عملکرد دستهبندی کنند؟
خیر، این توانایی بیشتر در سگهای «یادگیرنده بااستعداد کلمات» (GWL) دیده میشود که از طریق بازی با صاحبانشان نام اشیا را یاد میگیرند.
چه عواملی بر توانایی شناختی سگها تأثیر میگذارد؟
ساختار فیزیکی مانند طول سر، کیفیت بینایی و تمرینات شناختی از طریق بازی، از عوامل کلیدی هستند.
آیا این توانایی در نژادهای خاصی شایعتر است؟
در این مطالعه، نژادهایی مانند بوردر کالی عملکرد بهتری داشتند، اما تحقیقات بیشتری برای تعمیم این یافتهها لازم است.
