این سازه عظیم که قرار است با ارتفاع بیش از یک کیلومتر، رکورد برج خلیفه دبی را بشکند، پس از سالها وقفه دوباره جان گرفته و آماده است تا خط آسمان جده را در سواحل دریای سرخ بازتعریف کند. به گزارش ایروتایم – irotime، این پروژه بخشی از طرح عظیم شهر اقتصادی جده است که میخواهد این شهر را به مقصدی جهانی برای گردشگران و سرمایهگذاران تبدیل کند.
چرا برج جده یک پدیده جهانی است؟
تصور کنید سه برج ایفل را روی هم بگذارید و سپس یک آسمانخراش ۴۰ طبقه دیگر به آن اضافه کنید. این توصیف سادهای از برج جده است که با ارتفاع بیش از یک کیلومتر، قرار است بلندترین سازه ساختهشده توسط بشر باشد. این برج نهتنها از نظر مهندسی یک دستاورد خیرهکننده است، بلکه با تراس آسمانی ۶۴۴ متری خود، چشماندازی بینظیر به دریای سرخ ارائه میدهد که میتواند هر گردشگری را مسحور کند.
ویژگیهای کلیدی برج جده:
- ارتفاع بیسابقه: بیش از یک کیلومتر، حدود ۱۸۰ متر بلندتر از برج خلیفه.
- موقعیت استراتژیک: واقع در قلب شهر اقتصادی جده، در نزدیکی سواحل دریای سرخ.
- کاربری چندمنظوره: شامل هتل لوکس چهار فصل، آپارتمانهای مسکونی، دفاتر تجاری و یک سکوی تماشای منحصربهفرد.
- طراحی پایدار: استفاده از فناوریهای سبز برای کاهش اثرات زیستمحیطی.
از توقف تا بازگشت: داستان پر فراز و نشیب برج جده
توقف غیرمنتظره در سال ۲۰۱۸
پروژه برج جده که ابتدا با نام برج پادشاهی در سال ۲۰۱۳ کلنگزنی شد، قرار بود نماد تحول اقتصادی عربستان باشد. اما در سال ۲۰۱۸، زمانی که سازه به طبقه ۶۳ رسیده بود، به دلیل مسائل مالی و سیاسی متوقف شد. دستگیری شاهزاده ولید بن طلال، حامی اصلی پروژه، و کنار گذاشته شدن گروه بن لادن، پیمانکار کلیدی، این سازه را برای هفت سال به یک بنای نیمهکاره در صحرا تبدیل کرد. منتقدان تصور میکردند این پروژه برای همیشه به فراموشی سپرده شده است.
احیای پروژه در سال ۲۰۲۵
در ژانویه ۲۰۲۵، با بازگشت شاهزاده ولید و تزریق سرمایه جدید، پروژه دوباره زنده شد. حالا مهندسان با سرعت باورنکردنی هر چهار روز یک طبقه میسازند. تا آگوست ۲۰۲۵، برج به طبقه ۷۰ رسید و با نصب جرثقیلهای غولپیکر، پیشبینی میشود تا سال ۲۰۲۸ تکمیل شود. این سرعت و عزم، نشاندهنده تعهد عربستان به بازسازی چهره جهانی خود است.
مهندسی در اوج: چگونه برج جده غیرممکن را ممکن کرد؟
طراحی آیرودینامیک برای نبرد با باد
برج جده با چالشهای مهندسی بیسابقهای مواجه بود، بهویژه بادهای شدید در ارتفاع یک کیلومتری که میتوانند هر سازهای را متلاشی کنند. آدریان اسمیت، معمار برج خلیفه، این بار با طراحی سهگلبرگی (Y-شکل)، باد را مهار کرد. این ساختار نامتقارن با باریک شدن تدریجی، جریان باد را مختل میکند و از ایجاد گردابههای خطرناک جلوگیری مینماید.
بتن بهجای فولاد
برخلاف بسیاری از آسمانخراشها که از فولاد سنگین استفاده میکنند، برج جده تا ارتفاع ۶۰۰ متری از بتن فوققوی (۸۵ مگاپاسکال) ساخته شده است. این انتخاب هوشمندانه وزن سازه را کاهش داده و از ترکخوردن در گرمای شدید صحرا جلوگیری میکند. در ۴۰۰ متر نهایی، فولاد سبک به کار میرود تا مناره برج را تکمیل کند.
فونداسیون عظیم: ریشههای ۱۰۵ متری
برای نگهداشتن این غول یک کیلومتری، مهندسان یک فونداسیون ترکیبی شمع و صفحه طراحی کردند:
- کفی بتنی: با ضخامت ۵ متر و مساحت ۳۲۰۰ متر مربع، وزن برج را توزیع میکند.
- ۲۷۰ شمع بتنی: ستونهایی با قطر ۱.۵ تا ۱.۸ متر که تا عمق ۱۰۵ متری در سنگ بستر فرو رفتهاند.
این سیستم تضمین میکند که نشست تفاضلی (کج شدن احتمالی) به کمتر از ۲۵ میلیمتر محدود شود، چیزی که در این مقیاس یک شاهکار مهندسی است.
تجربهای بینظیر برای گردشگران
برج جده فقط یک سازه نیست؛ یک شهر عمودی است که تجربهای منحصربهفرد برای گردشگران فراهم میکند:
- هتل چهار فصل: با ۲۰۰ اتاق لوکس در طبقات ۱۹ تا ۲۷.
- سکوی تماشا: در طبقه ۱۵۷، در ارتفاع ۶۴۴ متری، با چشماندازی ۳۶۰ درجه به دریای سرخ.
- آسانسورهای پرسرعت: با کابلهای فیبر کربن که با سرعت ۳۶ کیلومتر بر ساعت حرکت میکنند.
- فناوری سبز: سیستمهای بازیافت آب و شیشههای کممصرف برای کاهش گرما.
این ویژگیها، برج جده را به مقصدی جذاب برای گردشگران جهانی تبدیل میکند که به دنبال تجربهای لوکس و متفاوت هستند.
چالشهای زیستمحیطی: جاهطلبی یا خودنمایی؟
با وجود شکوه مهندسی، برج جده با انتقادات زیستمحیطی مواجه است. این پروژه به ۵۰۰,۰۰۰ متر مکعب بتن و ۸۰,۰۰۰ تن فولاد نیاز دارد که منجر به تولید حدود ۲۰۰,۰۰۰ تن کربن میشود. منتقدان این برج را نمونهای از ارتفاع بیهوده میدانند که صرفاً برای رکوردشکنی ساخته شده و ارزش زیستمحیطی کمی دارد.
پاسخ طراحان به انتقادات
آدریان اسمیت و تیمش تأکید دارند که برج جده با ویژگیهایی مثل سایههای استراتژیک (کاهش ۳۰ درصدی جذب گرما) و سیستمهای بازیافت آب، گامی به سوی پایداری است. با این حال، آلودگی آبهای ساحلی جده به دلیل فاضلابهای تصفیهنشده، نگرانیهایی را برای اکوسیستم دریای سرخ ایجاد کرده است.
برج جده: نماد آینده عربستان
برج جده فقط یک آسمانخراش نیست؛ بخشی از پروژه ۲۰ میلیارد دلاری شهر اقتصادی جده است که با سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساختها، مانند ترمینال جدید فرودگاه بینالمللی ملک عبدالعزیز، همراه شده است. این برج قرار است:
- جده را به مقصدی جهانی برای گردشگری و تجارت تبدیل کند.
- تصویر عربستان را بهعنوان کشوری مدرن و پیشرو بازسازی کند.
- با جذب سرمایهگذاریهای بینالمللی، اقتصاد منطقه را تقویت کند.
طلال المیمن، از مدیران پروژه، میگوید:
«برج جده نهتنها یک سازه، بلکه نمادی از پیشرفت فرهنگی و اقتصادی عربستان در صحنه جهانی است.»
چرا باید به جده سفر کنید؟
برای گردشگران، برج جده چیزی فراتر از یک سازه است؛ تجربهای است که تاریخ، فناوری و طبیعت را در هم میآمیزد. از تراس آسمانی با چشمانداز بینهایت دریای سرخ گرفته تا اقامت در هتل لوکس چهار فصل، این برج میتواند نقطه عطفی در سفر به خاورمیانه باشد. اگر به دنبال مقصدی هستید که ترکیبی از شکوه مدرن و فرهنگ غنی عربی را ارائه دهد، جده و برجش در سال ۲۰۲۸ منتظر شماست.
