پروژه Stargate از OpenAI، با همکاری غولهایی مانند Oracle و SoftBank، نمونهای بارز از این واقعیت است. این ابتکار، که اخیراً با اعلام پنج سایت جدید در ایالات متحده گسترش یافته، ظرفیت برنامهریزیشده را به نزدیک ۷ گیگاوات میرساند و سرمایهگذاری بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار در سه سال آینده را به همراه دارد. اما چرا OpenAI چنین سرمایهگذاریهای عظیمی انجام میدهد؟ در این مقاله، به بررسی عمیق این موضوع میپردازیم، از نیازهای محاسباتی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی گرفته تا چالشهای اقتصادی و آینده این فناوری.
گسترش پروژه Stargate: همکاریهای استراتژیک و سایتهای جدید
پروژه Stargate، که در ژانویه با تعهد ۵۰۰ میلیارد دلاری و ۱۰ گیگاواتی اعلام شد، اکنون با پنج سایت جدید آمریکایی در حال تحقق است. به گزارش ایروتایم – irotime، این گسترش OpenAI را در مسیر دستیابی به اهداف کامل تا پایان ۲۰۲۵ قرار میدهد. از دیدگاه کارشناسی هوش مصنوعی، این پروژه نه تنها برای مدیریت تقاضای فعلی ضروری است، بلکه پایهای برای مدلهای پیشرفتهتر AI فراهم میکند.
سه سایت از این مراکز از طریق شراکت OpenAI و Oracle توسعه مییابند:
- شهرستان Shackelford، تگزاس
- شهرستان Doña Ana، نیومکزیکو
- یک مکان نامشخص در میدوست
علاوه بر این، گسترش ۶۰۰ مگاواتی در نزدیکی سایت اصلی در Abilene، تگزاس، ظرفیت کلی را به بیش از ۵.۵ گیگاوات میرساند – معادل مصرف برق میلیونها خانه. این سایتها بیش از ۲۵ هزار شغل مستقیم ایجاد خواهند کرد.
دو سایت دیگر با همکاری SoftBank و OpenAI ساخته میشوند:
- Lordstown، اوهایو (که عملیات آن سال آینده آغاز میشود)
- شهرستان Milam، تگزاس (با مشارکت SB Energy، زیرمجموعه SoftBank)
این سایتها میتوانند در ۱۸ ماه آینده به ۱.۵ گیگاوات برسند. سایت اصلی Abilene از ژوئن با سختافزار Nvidia عملیاتی شده و برای آموزش مدلهای جدید و اجرای ChatGPT استفاده میشود.
نیازهای محاسباتی OpenAI: از آموزش مدلها تا خدمترسانی به کاربران
به عنوان کارشناس AI، میدانم که قدرت محاسباتی کلید موفقیت هوش مصنوعی است. Sam Altman، مدیرعامل OpenAI، تاکید کرده: “هوش مصنوعی تنها با ساخت محاسبات لازم میتواند وعدههای خود را محقق کند.” این ظرفیت عظیم برای مدیریت ۷۰۰ میلیون کاربر هفتگی ChatGPT ضروری است – عددی بیش از دو برابر جمعیت ایالات متحده.
کاربران از ChatGPT برای توسعه نرمافزار، مشاوره شخصی و ویرایش متون استفاده میکنند، اما محدودیتهای ظرفیت فعلی منجر به محدودیتهای استفاده میشود. کاربران پولی (Plus) اغلب با محدودیتهای ویژگیهای سنگین مانند تولید تصویر مواجه هستند، در حالی که کاربران رایگان حتی محدودیتهای شدیدتری دارند. علاوه بر این، آموزش مدلهای نسل بعدی نیاز به هزاران چیپ تخصصی دارد که ماهها به طور مداوم کار کنند.
از منظر فنی، ۱۰ گیگاوات معادل خروجی ۱۰ راکتور هستهای است. این قدرت برای غلبه بر گلوگاههای فعلی و آمادهسازی برای رشد آینده AI حیاتی است.
چالشهای اقتصادی: سرمایهگذاریهای چرخشی و خطر حباب AI
در تحلیل کارشناسی، ساختار مالی این پروژهها سؤالبرانگیز است. شراکت با Nvidia (سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری) و Oracle (قرارداد ۳۰ میلیارد دلاری سالانه) جریان چرخشی ایجاد میکند: سرمایهگذاران در OpenAI سرمایهگذاری میکنند که سپس به خرید تجهیزات از همان شرکتها منجر میشود.
Ed Zitron، منتقد فناوری، این را “سرمایهگذاریهای غیرواقعی” میداند که شرکتهای زیانده را با قراردادهای تضمینی حمایت میکند. حتی Altman هشدار داده که در حباب AI، کسی ضرر هنگفتی خواهد کرد. اگر تقاضا کاهش یابد، این مراکز میتوانند به خدمات ابری یا محاسبات علمی تبدیل شوند، اما با زیانهای احتمالی عظیم.
آینده زیرساختهای AI: فرصتها و ریسکها
از دید یک کارشناس، پروژههایی مانند Stargate میتوانند هوش مصنوعی را به سطح “هوش به عنوان سرویس” برای میلیاردها نفر برسانند. اما باید به پایداری توجه کرد. سرمایهگذاریها باید با تقاضای واقعی همخوانی داشته باشند تا از تکرار حباب داتکام جلوگیری شود.
بخش پرسش و پاسخ
- چرا OpenAI به این همه قدرت محاسباتی نیاز دارد؟ برای مدیریت تقاضای ۷۰۰ میلیون کاربر ChatGPT و آموزش مدلهای پیشرفتهتر، که نیاز به هزاران GPU دارند.
- پروژه Stargate چیست؟ یک پلتفرم زیرساختی AI با سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیارد دلاری برای ساخت مراکز داده عظیم در ایالات متحده.
- آیا این سرمایهگذاریها پایدار هستند؟ ممکن است چرخشی باشند و ریسک حباب وجود دارد، اما میتوانند پایهای برای پیشرفتهای آینده AI باشند.
- تاثیر این پروژه بر اشتغال چیست؟ بیش از ۲۵ هزار شغل مستقیم در سایتهای جدید ایجاد میشود.
- آینده AI بدون این زیرساختها چگونه است؟ بدون ظرفیت کافی، نوآوری کند میشود و دسترسی کاربران محدود باقی میماند.
