راز از دست رفتن میلیون‌ها دلار بیت‌کوین بعد از مرگ صاحبانش چیست؟

در دنیای امروز که ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین (BTC) با قیمت تقریبی 107,970 دلار و اتریوم (ETH) با ارزش حدود 3,845 دلار جایگاه ویژه‌ای در سبد سرمایه‌گذاری افراد پیدا کرده‌اند، حفاظت از این دارایی‌ها پس از فوت مالک اهمیت بسزایی دارد. فقدان یک برنامه ارث دیجیتال می‌تواند منجر به از دست رفتن دائمی دارایی‌هایی نظیر بیت‌کوین، آلت‌کوین‌ها و توکن‌های غیرقابل‌معاوضه (NFT) شود. به گزارش ایروتایم – irotime، سالانه میلیون‌ها دلار ارز دیجیتال به دلیل گم شدن کلیدهای خصوصی یا عدم آگاهی وراث از نحوه دسترسی به این دارایی‌ها از دسترس خارج می‌شود. در این خبر، به بررسی ضرورت تدوین یک برنامه ارث دیجیتال، اجزای کلیدی آن و روش‌های ایمن‌سازی دارایی‌ها می‌پردازیم.

چرا به برنامه ارث دیجیتال نیاز دارید؟

ارزهای دیجیتال، برخلاف حساب‌های بانکی سنتی، کاملاً توسط کلیدهای خصوصی یا عبارات بازیابی (Seed Phrase) کنترل می‌شوند. اگر این اطلاعات از بین برود یا در دسترس وراث قرار نگیرد، دارایی‌ها برای همیشه غیرقابل دسترسی خواهند شد. بر اساس آمار، حدود 1.57 میلیون بیت‌کوین، معادل 7.5 درصد از کل عرضه این ارز (با سقف 21 میلیون واحدی)، به دلیل گم شدن کلیدها از دسترس خارج شده است.

چالش‌های نبود برنامه ارث دیجیتال

• از دست رفتن دائمی دارایی‌ها: بدون کلید خصوصی، هیچ راهی برای بازیابی بیت‌کوین یا سایر ارزهای دیجیتال وجود ندارد.
• عدم آگاهی وراث: بسیاری از وراث دانش فنی لازم برای مدیریت کیف‌پول‌های دیجیتال را ندارند.
• مشکلات حقوقی: وصیت‌نامه‌های سنتی اغلب نمی‌توانند پیچیدگی‌های دارایی‌های دیجیتال را پوشش دهند، که منجر به اختلافات حقوقی می‌شود.

یک برنامه ارث دیجیتال با ارائه دستورالعمل‌های دقیق و ایمن، تضمین می‌کند که دارایی‌های شما به وراث مورد نظر منتقل شوند و از گم شدن ثروت دیجیتال شما جلوگیری شود.

اجزای اصلی یک برنامه ارث دیجیتال

برای اطمینان از انتقال امن و قانونی دارایی‌های دیجیتال، باید یک برنامه جامع طراحی کنید که شامل موارد زیر باشد:

1. فهرست کامل دارایی‌ها

• تمام دارایی‌های دیجیتال خود، از جمله کیف‌پول‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، حساب‌های صرافی، NFTها و سرمایه‌گذاری‌های دیفای (DeFi) را فهرست کنید.
• جزئیات مربوط به محل ذخیره‌سازی (کیف‌پول سرد یا گرم) و ارزش تقریبی هر دارایی را ثبت کنید.

2. دستورالعمل‌های دسترسی امن

• کلیدهای خصوصی یا عبارات بازیابی را در اسناد عمومی مانند وصیت‌نامه درج نکنید. این اطلاعات باید در فایل‌های رمزنگاری‌شده یا مکان‌های امن مانند گاوصندوق بانکی ذخیره شوند.
• از کیف‌پول‌های چندامضایی (Multisignature) استفاده کنید که نیاز به تأیید چندین کلید برای انجام تراکنش دارند.
• می‌توانید از روش Shamir’s Secret Sharing برای تقسیم کلیدها بین افراد مورد اعتماد استفاده کنید.

3. انتخاب مجری قابل اعتماد

• یک فرد آگاه به فناوری یا متخصص ارز دیجیتال را به عنوان مجری برنامه ارث انتخاب کنید.
• این فرد باید توانایی راهنمایی وراث در فرآیند دسترسی به دارایی‌ها و مدیریت آن‌ها را داشته باشد.

4. بهره‌گیری از قراردادهای هوشمند

• در بلاک‌چین‌هایی مانند اتریوم، می‌توانید از قراردادهای هوشمند برای خودکارسازی انتقال دارایی‌ها پس از فوت استفاده کنید. این قراردادها می‌توانند با شرایط خاصی مانند ارائه گواهی فوت فعال شوند.
• قراردادهای هوشمند باید مکمل اسناد حقوقی باشند، نه جایگزین آن‌ها.

حفاظت از حریم خصوصی در برنامه‌ریزی ارث دیجیتال

حفاظت از اطلاعات حساس در فرآیند برنامه‌ریزی ارث دیجیتال از اهمیت بالایی برخوردار است. درج اطلاعات حساس مانند کلیدهای خصوصی در وصیت‌نامه‌های عمومی می‌تواند خطر سرقت یا سوءاستفاده را افزایش دهد.

راهکارهای حفظ حریم خصوصی

• استفاده از فایل‌های رمزنگاری‌شده: اطلاعات حساس را در اسناد رمزگذاری‌شده یا پاکت‌های مهر و موم شده ذخیره کنید.
• ابزارهای هویت غیرمتمرکز (DID): این ابزارها امکان مدیریت امن و انتقال حقوق دسترسی را فراهم می‌کنند.
• اجتناب از افشای عمومی: در وصیت‌نامه تنها به وجود دارایی‌های دیجیتال اشاره کنید و جزئیات را در اسناد جداگانه ارائه دهید.

کیف‌پول‌های custodial در مقابل non-custodial

انتخاب نوع کیف‌پول تأثیر مستقیمی بر امنیت و سهولت انتقال دارایی‌ها دارد:

ترکیبی از این دو رویکرد می‌تواند بهترین نتیجه را داشته باشد. برای مثال، استفاده از کیف‌پول غیرحضانتی برای ذخیره‌سازی بلندمدت و حساب‌های صرافی برای انتقال آسان‌تر.

اشتباهات رایج در برنامه‌ریزی ارث دیجیتال

برای اطمینان از موفقیت برنامه ارث دیجیتال، از این اشتباهات پرهیز کنید:

• ذکر کلیدهای خصوصی در وصیت‌نامه: این کار خطر سرقت را افزایش می‌دهد.
• عدم آموزش وراث: بدون دانش کافی، وراث ممکن است نتوانند دارایی‌ها را مدیریت کنند.
• اتکا بیش از حد به صرافی‌ها: صرافی‌ها ممکن است به دلایل مختلف غیرقابل دسترس شوند.

اهمیت به‌روزرسانی منظم برنامه ارث

ارزهای دیجیتال و فناوری‌های مرتبط با آن‌ها به سرعت تغییر می‌کنند. به‌روزرسانی منظم برنامه ارث دیجیتال ضروری است تا:

• تغییرات ارزش دارایی‌ها یا اضافه شدن دارایی‌های جدید را منعکس کند.
• با تغییرات فناوری مانند بسته شدن صرافی‌ها یا کیف‌پول‌های قدیمی هماهنگ شود.
• با رویدادهای مهم زندگی مانند ازدواج یا تولد فرزند تطبیق یابد.

نکته جالب

برخی از علاقه‌مندان به ارز دیجیتال از مکانیزم‌های «کلید مرده» (Dead Man’s Switch) استفاده می‌کنند که در صورت عدم ورود مالک به سیستم برای مدت معین، دارایی‌ها را به صورت خودکار منتقل می‌کند. با این حال، این روش باید با اسناد حقوقی ترکیب شود تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.