در دنیای دیجیتال امروز، بسیاری از اپلیکیشنها، از شبکههای اجتماعی گرفته تا مرورگرها و حتی بازیها، درخواست دسترسی به لیست مخاطبین شما را دارند. اما آیا این دسترسی واقعاً ضروری است؟ و اطلاعات مخاطبین شما پس از دسترسی چه سرنوشتی پیدا میکنند؟ در این مقاله، به بررسی دلایل درخواست دسترسی به مخاطبین توسط اپلیکیشنها، کاربرد این اطلاعات و خطرات احتمالی آن میپردازیم. به گزارش ایروتایم – irotime، این موضوع یکی از مسائل مهم در حوزه حریم خصوصی است که کاربران باید از آن آگاه باشند.
چرا اپلیکیشنها به دنبال دسترسی به مخاطبین هستند؟
دلایل اعلامشده توسط اپلیکیشنها
بسیاری از اپلیکیشنهای محبوب، از جمله اینستاگرام، تیکتاک، پینترست و حتی مرورگرهایی مانند مایکروسافت اج، درخواست دسترسی به مخاطبین شما را دارند. این درخواست معمولاً با توضیحات مبهمی مانند «بهبود عملکرد اپلیکیشن» یا «ارائه پیشنهادات شخصیسازیشده» همراه است. برای مثال، اپلیکیشنهای متا (مانند فیسبوک و اینستاگرام) و تیکتاک به صراحت اعلام کردهاند که از این دادهها برای تحلیل، تبلیغات و بازاریابی استفاده میکنند.
ویژگیهای ارائهشده به کاربر
یکی از دلایل اصلی که اپلیکیشنها برای دسترسی به مخاطبین ارائه میدهند، ارائه پیشنهادات مبتنی بر مخاطبین است. به عنوان مثال:
- پیشنهاد دوستان: اپلیکیشنهایی مانند اینستاگرام و تیکتاک با تطبیق لیست مخاطبین شما با پایگاه داده کاربران خود، افرادی را که ممکن است بشناسید پیشنهاد میدهند.
- تکمیل خودکار: برخی اپلیکیشنها از اطلاعات مخاطبین برای پر کردن خودکار فرمها یا پیشنهاد شماره تلفن در هنگام ارسال پیام استفاده میکنند.
با این حال، این ویژگیها معمولاً برای کاربر ضروری نیستند و میتوان بدون دسترسی به کل لیست مخاطبین، به صورت دستی شمارهها یا اطلاعات مورد نیاز را وارد کرد.
چه اطلاعاتی در اختیار اپلیکیشنها قرار میگیرد؟
دسترسی کامل به دفترچه تلفن
وقتی به یک اپلیکیشن اجازه دسترسی به مخاطبین را میدهید، این برنامه میتواند به تمام اطلاعات موجود در دفترچه تلفن شما دسترسی پیدا کند. این اطلاعات شامل:
- نام کامل مخاطبین
- شماره تلفنها
- آدرسهای ایمیل مرتبط
- سایر جزئیات مانند آدرس منزل یا یادداشتهایی که به مخاطب اضافه کردهاید
نظارت مداوم و بارگذاری دادهها
پس از اعطای دسترسی، اپلیکیشن میتواند این اطلاعات را به سرورهای خود منتقل کند یا بهصورت مداوم تغییرات لیست مخاطبین شما را رصد و همگامسازی کند. این فرآیند بهصورت لحظهای انجام میشود و حتی اگر بعداً دسترسی را لغو کنید، دادههای منتقلشده دیگر تحت کنترل شما نیستند.
دسترسی به تاریخچه تماسها
برخی اپلیکیشنها، مانند TrueCaller، ممکن است درخواست دسترسی به تاریخچه تماسها و دادههای مرتبط مانند مدت زمان مکالمه، زمان تماس و مخاطبین درگیر را داشته باشند. این اطلاعات معمولاً تنها در صورتی قابل دسترسی است که اپلیکیشن بهعنوان برنامه پیشفرض تماس یا دستیار تنظیم شود، اما همچنان خطراتی را به همراه دارد.
چه اتفاقی برای اطلاعات مخاطبین میافتد؟
استفاده اولیه توسط اپلیکیشنها
اپلیکیشنها از دادههای مخاطبین برای اهداف مختلفی مانند تحلیل رفتار کاربر، بهبود الگوریتمهای تبلیغاتی و ارائه محتوای شخصیسازیشده استفاده میکنند. اما این تنها بخشی از ماجراست.
فروش و اشتراکگذاری دادهها
اطلاعات مخاطبین اغلب به کارگزاران داده (Data Brokers) فروخته یا اجاره داده میشوند. این کارگزاران با ترکیب لیستهای مخاطبین از منابع مختلف، پروفایلهای جامعی از افراد ایجاد میکنند که شامل اطلاعات دقیقتری مانند:
- محل سکونت
- شغل
- گروه سنی و جنسیت
- سایر دادههای شخصی
این پروفایلها میتوانند برای تبلیغات هدفمند یا حتی فعالیتهای مخرب مانند اسپم و کلاهبرداری مورد استفاده قرار گیرند.
خطر نقض دادهها
حتی شرکتهای بزرگ مانند متا و اپل نیز از نقض دادهها در امان نیستند. اطلاعات مخاطبین که به سرورهای این شرکتها منتقل شدهاند، ممکن است در اثر هک یا نشت دادهها در دسترس افراد غیرمجاز قرار گیرند. این موضوع میتواند به افشای اطلاعات حساس شما و افرادی که در لیست مخاطبین شما هستند منجر شود.
خطرات دسترسی به مخاطبین برای حریم خصوصی
ایجاد پروفایلهای سایه
حتی اگر خودتان اطلاعات شخصیتان را در شبکههای اجتماعی به اشتراک نگذارید، ممکن است از طریق لیست مخاطبین دیگران در پایگاه داده شرکتها ثبت شوید. به عنوان مثال، اگر یکی از دوستان شما شماره تلفن و نام شما را در دفترچه تلفن خود ذخیره کرده و به اپلیکیشنی مانند فیسبوک اجازه دسترسی داده باشد، یک پروفایل سایه (Shadow Profile) از شما در این پلتفرم ایجاد میشود.
سوءاستفاده در کلاهبرداری و اسپم
لیستهای مخاطبین که در اختیار کارگزاران داده یا مهاجمان سایبری قرار میگیرند، میتوانند برای اهداف زیر استفاده شوند:
- ارسال پیامهای اسپم یا تماسهای تبلیغاتی
- اجرای طرحهای کلاهبرداری پیچیده
- استفاده در مهندسی اجتماعی برای فریب کاربران
چگونه از حریم خصوصی خود و دیگران محافظت کنیم؟
محدود کردن دسترسیها
بهترین راه برای حفاظت از اطلاعات، عدم اعطای دسترسی به اپلیکیشنهایی است که نیازی به اطلاعات مخاطبین ندارند. به جز اپلیکیشنهای پیامرسان مانند تلگرام یا واتساپ، اکثر برنامهها نیازی به دسترسی به دفترچه تلفن شما ندارند. حتی در این موارد، میتوانید شمارهها را بهصورت دستی وارد کنید.
بررسی تنظیمات حریم خصوصی
- اندروید: در تنظیمات گوشی، بخش «برنامهها» را بررسی کنید و دسترسیهای غیرضروری را لغو کنید.
- آیاواس: در تنظیمات حریم خصوصی، دسترسی اپلیکیشنها به مخاطبین و تاریخچه تماسها را مدیریت کنید.
استفاده از اپلیکیشنهای معتبر
اپلیکیشنهایی را انتخاب کنید که از نظر امنیتی و حریم خصوصی شهرت خوبی دارند. همچنین، سیاستهای حریم خصوصی اپلیکیشنها را مطالعه کنید تا از نحوه استفاده از دادههایتان آگاه شوید.
نتیجهگیری
درخواست دسترسی به مخاطبین توسط اپلیکیشنها میتواند خطرات جدی برای حریم خصوصی شما و افرادی که در لیست مخاطبین شما هستند به همراه داشته باشد. این دادهها نه تنها برای تبلیغات و تحلیل استفاده میشوند، بلکه ممکن است فروخته شوند، در معرض نقض دادهها قرار گیرند یا برای اهداف مخرب مورد سوءاستفاده قرار گیرند. با محدود کردن دسترسیها و انتخاب اپلیکیشنهای معتبر، میتوانید از اطلاعات شخصی خود و دیگران محافظت کنید. آگاهی و احتیاط در مدیریت مجوزهای اپلیکیشنها، گامی مهم در حفظ حریم خصوصی در دنیای دیجیتال است.
