قشم، با جاذبههای طبیعی بینظیرش مانند جنگلهای حرا و سواحل خیرهکننده، همیشه پتانسیل تبدیل شدن به هابی برای گردشگری فرهنگی را داشته است. اما اخبار اخیر، یعنی لغو شب افتتاحیه فستیوال موسیقی کاوان در اسکله سهیلی، مرا به فکر فرو برده. این رویداد که قرار بود نمادی از همآمیزی موسیقی نواحی جنوب با طبیعت بکر قشم باشد، حالا به دلیل دخالتهای اداری، سایهای بر آینده گردشگری جزیره انداخته است. بیایید نگاهی دقیقتر به این ماجرا بیندازیم و ببینیم چگونه این اتفاق بر صنعت گردشگری قشم تأثیر میگذارد.
جزئیات لغو فستیوال کاوان: از هیجان به ناامیدی در یک شب
فستیوال موسیقی کاوان قشم، که از ۲۰ مهر تا ۲ آبان برنامهریزی شده بود، قرار بود یکی از بزرگترین رویدادهای غیردولتی موسیقی در ایران باشد. این فستیوال، با تمرکز بر موسیقی محلی و فیوژن جنوب ایران، میزبان بیش از ۳۰ گروه هنری از شهرهایی مانند بوشهر، بندرعباس، اهواز و حتی رشت بود. هنرمندانی چون حیدو هدایتی، گروه لیان، بمرانی، رستاک حلاج و میلاد درخشانی قرار بود روی صحنه بروند و با اجراهای زنده، گردشگران را به سفری فرهنگی در دل خلیج فارس دعوت کنند. بخشهای جانبی مانند ورکشاپ صنایع دستی، تورهای طبیعتگردی، ورزشهای آبی و بازارچههای خوراکیهای محلی، این رویداد را به یک پکیج کامل گردشگری تبدیل میکرد.
اما شب ۲۵ مهر، همه چیز تغییر کرد. به گزارش ایروتایم – irotime، مأموران نیروی انتظامی حدود چهار ساعت پیش از شروع اجراها وارد محل برگزاری در اسکله سهیلی شدند و سیستم صوتی صحنه را جدا کردند. این اقدام، که به دستور مقامات استانداری و فرمانداری هرمزگان انجام شد، تجهیزات را با خودروهای انتظامی از محوطه خارج کرد. بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی، در شبکههای اجتماعی جزئیات تلخ این ماجرا را توصیف کرد: “تلاشهای برگزارکنندگان و مدیران فرهنگی برای پیگیری از وزارت ارشاد بینتیجه ماند و حتی به درگیری میان نیروهای انتظامی و برخی عوامل امنیتی منجر شد.” فرماندار قشم نیز بعداً توضیح داد که فستیوال از ابتدا فاقد مجوز رسمی بوده و منطقه آزاد قشم زمینهسازی کرده، اما فرمانداری در حال پیگیری صدور مجوز است. با این حال، این توضیحات نتوانست جلوی موج نارضایتی گردشگران و فعالان فرهنگی را بگیرد.
برگزارکنندگان اعلام کردهاند که هزینه بلیطها استرداد خواهد شد، اما هنوز هیچ اطلاعاتی درباره ادامه شبهای آینده فستیوال ندادهاند. این ابهام، گردشگرانی را که از سراسر کشور برای این رویداد سفر کرده بودند، در بلاتکلیفی رها کرده است.
تضاد تلخ با ثبت جهانی روستای سهیلی: فرصتی از دست رفته برای گردشگری پایدار قشم
در حالی که قشم در حال جشن گرفتن یک دستاورد بزرگ بود، این لغو مانند سطلی آب سرد بر سر هیجانها ریخته شد. همان روز، روستای سهیلی – واقع در غرب جزیره قشم – به همراه دو روستای دیگر (شفیعآباد کرمان و کندلوس مازندران) در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان توسط سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) ثبت شد. این رویداد، که وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آن را “نقطه عطفی تاریخی” نامید، سهیلی را به عنوان نماد گردشگری سبز و پایدار معرفی کرد. ساکنان این روستا، با ابتکاراتی مانند جایگزینی قایقهای موتوری با آلاچیقهای شناور کمصدا برای حفاظت از جنگلهای حرا، و پرورش نهالهای حرا توسط زنان و کودکان، الگویی از زندگی هماهنگ با طبیعت ساختهاند. حالا سهیلی نه تنها مقصدی برای رصد ستاره سهیل و تورهای اکوتوریسم است، بلکه با رستورانهای دریایی و جشنوارههای خوراک محلی، پایتخت گردشگری خوراک جنوب ایران به حساب میآید.
فستیوال کاوان قرار بود مکمل این موفقیت باشد؛ تصور کنید گردشگرانی که صبح از میراث بومی سهیلی لذت میبرند، شبها با نوای موسیقی محلی در اسکله سهیلی غرق شوند. این ترکیب، میتوانست قشم را به عنوان مقصد برتر گردشگری فرهنگی خلیج فارس تثبیت کند و درآمدزایی از طریق اقامتگاههای بومگردی، صنایع دستی و تورهای شبانه را افزایش دهد. استاندار هرمزگان هم ثبت جهانی سهیلی را “الگویی برای توسعه پایدار روستایی” خوانده و تأکید کرده که این موفقیت، ریشه در باور مردم محلی و فرهنگ کار دارد. اما لغو فستیوال، این هم افزایی را مختل کرده و سؤالهایی درباره هماهنگی میان نهادهای فرهنگی و گردشگری مطرح میکند.
